İlişkiler Çeşitlidir

İlişkiler Çeşitlidir

Bir önceki yazımızda ilişki biçimleri ve bu ilişkilerin nasıl güvenli bir şekilde inşa edilebileceğinden bahsetmiştik. İlişkilenmeler hayatımızın her alanında deneyimleyebildiğimiz bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. İlişkilenmeler bir çok başlık altında değerlendirilebilecek ve çeşitlenebilecek geniş bir konudur. Ancak biz bu yazıda ilişkilenmeler içerisinde yer alan romantik ve cinsel ilişkilerin çeşitliliğinden bahsedeceğiz.

İlişki çeşitleri

Toplumsal ve kültürel yapılar ilişkilenmelerimizi ve ilişkilere bakış açımızı şekillendirmektedir. Yasalar, kültürel ve toplumsal yapılar genellikle tek eşli romantik ilişkileri ve üremeyi yüceltir ve bunları ilişkilenmelerin merkezinde konumlandırır (amatonormativity*). Romantik arzular ve ilişkiler, diğer tüm arzu ve ilişkilenme biçimlerinin üzerinde tutulurken, cinselliğin ise sadece üreme amaçlı gerçekleştiği varsayılmaktadır. 

Bu nedenledir ki, “ilişki” kelimesi ilk olarak aklımıza bir romantik ilişkilenmeyi çağrıştırır. Ancak romantik ilişkilenmeler, duygusal ilişkilenmelerin bir çeşididir ve bir ilişkinin tanımlanması için zorunlu ve stabil bir kavram değildir. Kişiler aynı anda bir veya birden fazla romantik ilişki içerisinde olmayı tercih edebilir ya da hiç romantik çekim hissetmeyebilirler. Aynı zamanda varsayılanın tam tersine duygusal  ilişkilerde cinsel ilişkilenme zorunluluğu olmadığı gibi her cinsel ilişkilenmede de duygusallık zorunluluğu bulunmamaktadır. Deneyimlenen veya deneyimlenebilecek ilişkiler norm dışında kabul edilse de bunların hepsi ilişkilenme şekillerinin bir parçası ve doğal çeşitliliğidir. İlişkilenme biçimlerinin herbiri, öznelerin onayı dahilinde ise olağan ve değerlidir. Herhangi bir ilişkilenme biçimi bir diğerinden daha normal ya da kıymetli değildir. 

Peki romantik ilişkiler derken nelerden söz ediyoruz?

Günlük yaşantımızda bize bağlı veya bizden bağımsız gelişen bir çok süreç duygu durumumuzda değişkenlik yaratabilir. Duygu durumumuzda yaşadığımız değişiklikler,  deneyimlediğimiz ilişki şekillerini de değiştirebilir.. Bu nedenle çevresel birçok faktörden etkilenen kişilerin kim(ler)le nasıl bir ilişki yaşadığı/deneyimlediği sabit değil, sürekli değişen ve akışkan olabilir.

Romantik ilişkiler; kişilerin cinsiyetlerinden, cinsiyet kimliklerinden, cinsiyet ifadelerinden ve cinsel yönelimlerinden bağımsız olarak kişiler arasında farklı şekillerde deneyimlenebilen bir tür duygusal birlikteliktir. En temelinde kişiler arası duygusal çekimi tanımlayan romantik ilişkilenmeler, tek eşli (monogamy*), çok eşli (polygamy*), tek aşklı, çok aşklı (polyamory*) ve daha birçok şekilde deneyimlenebilir. Bu ilişkilerin hepsi bir çok şekilde öznesi olan kişilerin karşılıklı onayları ve istekleri doğrultusunda yaşanabilir. Örneğin, tek eşliliğin altında çeşitli şekillerde deneyimlenebilen, hayat boyu da sürebilen ilişkiler yaşanabilir.. Çok eşlilik altında ise, açık ilişkiler ve çeşitli biçimlerdeki çok eşlilik ilişkilenme deneyimleri yaşanabilir. Deneyimlenen ilişkilenme şekilleri bu tanımları karşılayabilir ancak illa bir tanım içine sığmak zorunda değildir. Örneğin, tek eşlilik ve çok eşlilik arasında bir yere flört, ilişki kurma süreci ve Friends with Benefits* (arkadaş ötesi) gibi ilişkilenme pratiklerini de koyabiliriz. Aynı zamanda bu pratikler birbiri ile kesişebilir veya örtüşebilir. Tek aşklı bir ilişki içerisinde çok eşli ilişkinin deneyimlenebileceği gibi; kişiler tek aşklı bir duygusal ilişki deneyimlerken, bir yandan da çok eşli bir cinsel ilişkilenme sürecinde olabilir.

Özetle, romantik ilişkilenme biçimleri bu yazıya sığdıramayacağımız kadar çeşitlidir ve önemli olan kişilerin içinde iyi hissettiği ve istediği ilişki biçimini deneyimleyebilmesidir. 

Peki ya cinsel ilişkilenmeler ?

Cinselliğin ifadesi, cinsel ilişkilerde karşılıklı saygıya dayalı, bilgilendirilmiş, tatmin edici ve güvenli bir cinsel yaşama sahip olmaktır. Olumlu bir şekilde zenginleştiricidir, zevk içerir,iletişimi ve ilişkileri geliştirir. Sadece üremeyi değil, cinsel zevk almayı ve vermeyi de içerir. Cinsellik yalnızca cinsel organları değil tüm bedeni ve aklı içermektedir.

Kişilerarası duygusal ve romantik ilişkilerde olduğu gibi cinsel ilişkilenmeler de çeşitlidir ve öznesi olan kişilerin karşılıklı onayları ve istekleri doğrultusunda gelişmektedir. Duygusal ilişkilerin veya üremenin bir parçası olarak varsayılan cinsellik; farklı insanlar için farklı anlamları ifade edebilir ve bu anlamlar zamanla kişiler için değişebilir. Cinsellik, romantik bir ilişkinin temeli olmadığı gibi her cinselliğin de romantik bir dayanağı olmak zorunda değildir. Bazı kişiler hiçbir cinsiyete karşı romantik çekim hissetmeyebilir (aromantik*) veya romantik çekim yaşamasının belirgin olduğu, az olduğu ve hiç olmadığı gibi durumlar arasında dalgalanıyor olabilir (aroflux). 

Cinsel ilişkilenmelerde de kişiler partner özelinde değişebilen cinsel davranış spektrumunu deneyimleyebilir. Bu cinsellik deneyimleri veya istekleri tek cinsiyete (monoseksüel*) yönelik olabileceği gibi, birden fazla cinsel yönelime (biseksüel, panseksüel, heteroseksüel vb.) ve  cinsiyete/cinsiyet kimliğine (trans, natrans, non-binary) yönelik de olabilir. Bunlar bazen değişebilir, bazen ise sabit kalabilir. Genel olarak kişilerin sevdiği, kendi başına veya biri(ler)iyle uyguladığı cinsellik pratikleri (örn: BDSM*), fantezileri olabilir ve bunlar sürekli değişebilir. Ya da kimseyle  cinsel ilişkilenme yaşamıyor, kimseye yönelik cinsel çekim veya arzu hissetmiyor olabilir (aseksüel*). Cinsellik deneyimleri cinsiyetlerden, cinsiyet kimliklerinden veya cinsel yönelimlerden bağımsız, öznesi olan kişilere göre özelleşerek değişebilmek ile beraber belli kategoriler içerisine girmek/sığmak zorunda değildir. En temelinde kişilerin açık iletişim ile cinsel arzu ve isteklerini ifade edebildikleri ve uygulayabildikleri alanları tanımlar.

Hiç bir tanıma gir(e)meyen, bir sürü biricik ilişkilenme biçimi olabilir. Önemli olan kişilerin içerisinde bulunduğu ilişkilerde partner(ler)le karşılıklı sınırları koruyabilmesi, iyi hissettiği/hissettirdiği deneyimleri yaşayabilmesidir. 

Kişilerin yargılanmadan, ayrımcılığa ve şiddete maruz bırakılmadan; özgürce kendilerine iyi hissettiren ve cinselliklerini rahat ifade edebildikleri güvenli ilişkilenmeler içerisinde olma hakkı vardır. Cinsel haklar, kişinin kendi bedeni hakkında, cinsel sağlığa ilişkin tüm konularda şiddet, zorlama ve ayrımcılığa maruz kalmadan, özgür ve sorumlu kararlar verme ve seçimler yapma hakkını içerir. Cinsel haklarla ilgili detaylı bilgi için Cinsel Haklar eğitim modülünü inceleyebilirsin.  

Kavramlar sözlüğü için bir sonraki sayfaya bakabilirsin

Paylaş:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp

İlgili Gönderiler

Blog

İlk Cinsellik: Hazır mıyım?

Her gün milyonlarca kişi cinselliği deneyimlemesine rağmen, cinsellikle ilgili nasıl konuşacağımızı, konuşmaya nereden başlayacağımızı bazen bilemiyoruz. Özellikle birçok toplumda cinselliğin tabulaştırılması, cinselliği konuşmayı daha da

Devamını Oku »
WhatsApp